sobota, 26 November 2016 23:07

Balans bieli - czyli o tym że białe musi być białe, a czarne ...

Napisane przez
Oceń ten artykuł
(1 głos)

W dzisiejszym artykule chciałbym zwrócić uwagę na pewien aspekt związany z cyfrowym obrazem, a mianowicie tytułowy balans bieli. Co to jest, czemu to takie ważne i z czym to się je ? Obserwując własnymi oczami otaczający nas świat widzimy barwy takimi jakie są w rzeczywistości, natomiast czy to aparaty, czy kamery cyfrowe pod względem analizy zastanego światła nie są tak doskonałe jako ludzkie oko. Wszystko jest w porządku jeżeli pracujemy przy świetle dziennym, zarejestrowany obraz pod względem kolorystyki zazwyczaj jest poprawny. Schody zaczynają się gdy chcemy zrobić fotkę w zamkniętym pomieszczeniu oświetlonym sztucznym światłem.

Trochę teorii

Samo słowo „balans bieli” pochodzi  od angielskiego słowa white balance. Oznacza algorytm zaimplementowany w oprogramowaniu sprzętu foto i video, który w skrócie mówiąc doprowadza do tego, żeby biel była biała. Kłopoty sprzętu z interpretacją kolorystyki wynikają z temperatury światła oświetlającego obiekt lub pomieszczenie. Wiemy przecież, że są barwy ciepłe i zimne. Do tych ciepłych możemy zaliczyć barwy żółte i czerwone do zimnych wszelkie odcienie niebieskości. Z kolei światło białe składa się trzech podstawowych barw czerwonej, zielonej i niebieskiej (RGB - red, green, blue) i właśnie te składowe rejestrowane są przez matrycę aparatu. Większość z was doświadczyła rozczarowania oglądając właśnie co zrobioną fotkę np. w pokoju oświetlonym zwykłymi żarówkami żarowymi. Ciepły, pomarańczowo-czerwony zafarb zdjęcia powstał w wyniku tego, że elektronika w aparcie rozróżnia tylko natężenie światła w trzech wspomnianych składowych RGB. Odwrotna sytuacja będzie miała miejsce podczas fotografowania pomieszczeń oświetlonych światłem jarzeniowym, wtedy to nasze zdjęcie będzie miało kolorystykę wpadającą w obszar niebieskości. Rozważając temat balansu bieli należy obowiązkowo wspomnieć o temperaturze barwowej światła. Mierzy się ją w Kelvinach, które nie mają nic wspólnego z Kelvinami - jednostkami zwykłej temperatury. Co więcej, im wyższa temperatura barwy tym kolorystyka staje się bardziej zimna. 

Poniżej przykładowe źródła światła i ich przybliżone temperatury barwowe.

  • światło żarowe: 3500 K,
  • światło jarzeniowe: od 2700 K do 7200 K,
  • światło słoneczne - dzienne: 5200 K,
  • światło lampy błyskowej: 5400 K,
  • chmury: 6000 K,
  • cień: 8000 K.

Oczywiście nowoczesny sprzęt foto i wideo ogólnie mówiąc radzi sobie z prawidłowym ustawieniem balansu bieli.  Tryby automatyczne aparatów czy kamer po naciśnięciu jednego przycisku potrafią błyskawicznie zinterpretować zastaną sytuację świetlną i tak ustawić parametry, aby zdjęcie wyszło z prawidłową kolorystyką. I tu wracamy na ziemię, bo jak to często bywa w życiu nie jest już tak różowo. Dlaczego ? A spróbujcie ustawić automatycznie balans bieli np. nocą na peronie PKP oświetlonym światłem jarzeniowym, albo na koncercie czy dyskotece. Ba, nawet często telewizja ma z tym kłopoty. Proszę czasami zauważyć co się dzieje podczas relacji z imprez w zamkniętych salach. Obraz ze sceny jest idealny, a tzw przebitki na widownię często są zafarbowane na czerwono.

I co z tego wynika ?

Ano to, że należy mieć swiadomość tego dlaczego niektóre ujęcia na naszym filmie czy też fotografii wyglądają tak jak wyglądają tzn. mają nieprawidłowe kolory. Ale czy jesteśmy na to skazani ? Oczywiście, że nie. W trakcie realizacji reportażu, bardzo często nie ma po prostu czasu na zabawę z prawidłowym ustawianiem balansu bieli i rejestruje się obraz taki jaki jest. Ale nowoczesna technika daje narzędzia, które w postprodukcji umożliwiają naprawienie tego błędu. 

A oto przykład. Po wejściu na salę weselną balans bieli w kamerze nie został ustawiony. Automatyka się pogubiła, a że Para Młoda była już w drodze na salę trzeba było się spieszyć. Oczywiście tak zarejestrowany obraz jest nie do przyjęcia więc trzeba było go poprawić.

Proszę się nie przerażać. To nie jest finalny wygląd obrazu. Oczywiście brakuje mu naturalnej lub poddanej odpowiedniej korekcji kolorystyki, ustawienia prawidłowych poziomów jasności w poszczególnych zakresach, kontrastu, nasycenia i wielu innych rzeczy. Temat dostosowania obrazu do porządanego wygladu poruszę w późniejszych artykułach.

I tutaj ważna przestroga i rada dla tych, którzy nie mają zbytniego doświadczenia w zabawie z kolorem. Jeżeli mamy taką możliwość to zawsze ustawmy sobie balans w aparacie lub kamerze przed zrobieniem zdjęcia. Późniejsza zabawa w programie do obróbki cyfrowej nie koniecznie musi przynieść spodziewane efekty. Oczywiście przestroga skierowana do osób fotografujących amatorsko dla własnych potrzeb. Zawodowcy i profesjonaliści posiadają odpowiedniej klasy sprzęt foto/video pozwalający rejestrować obraz w tzw. RAW-ach co daje w późniejszej pracy duże pole manewru przy korekcji koloru.

Podsumowując. Widząc materiał czy to filmowy czy zdjęcia z nienaturalną kolorystyką możecie śmiało stwierdzić, że osoba wykonująca tę pracę nie przyłożyła sie za bardzo lub nie miała odpowiedniej wiedzy. Dla osób stawiających pierwsze kroki w cyfrowej rejestracji obrazu - pamiętajcie, że oprócz parametrów związanych z naświetlaniem równie ważny jest balans bieli i wtedy białe będzie białe a czarne też czarne :)

Czytany 574 razy