poniedziałek, 24 April 2017 22:53

Plany filmowe

Napisane przez Dariusz Parulski
Oceń ten artykuł
(1 głos)

Tytułowy termin można rozumieć dwojako. Planem filmowym, lub częściej, zdjęciowym można nazwać miejsce w którym nagrywa się film. Może to być studio filmowe lub też miejsce w plenerze. Wybór planu filmowego (zdjęciowego) zależy przede wszystkim od scenariusza filmu. Planem filmowym, a raczej planami filmowymi nazywa się również sposób kadrowania filmowanej sceny.

| Co to jest kadrowanie ?

To nic innego jak pozostawienie w obrazie takiego jego fragmenu, aby jak najciekawiej ukazywał filmowaną scenę lub obiekt. Często kadrowania wykonywane jest po to, aby usunąć zbędne fragmenty np. przypadkowe osoby. Zabieg kadrowania często wykonywany jest przy obróbce fotografii. Wycięcie i pozostawienie interesującego nas, często bardzo małego w stosunku do całości zdjęcia, fragmentu nie wpłynie zbyt destrukcyjnie na fotografię, która została wykonana w dużej rozdzielczości. 

Sprawa zaczyna się komplikować w przypadku filmu, gdyż póki co cyfrowa kinematografia nie dysponuje takimi rozdzielczościami jak współczesne aparaty fotograficzne. Chociaż, filmy nagrane w rozdzielczości 4K z zamiarem późniejszej dystrybucji w mniejszych rozdzielczościach dają sie w pewnym zakresie kadrować. Natomiast jeśli chcemy pozostawić w filmie pierwotną rozdzielczość musimy zacząć kadrować ujęcia przed naciśnięciem przycisku REC.


Plany filmowe

Są to usystematyzowane sposoby kadrowania ujęcia. Zasady te stosowane są praktycznie w każdym filmie. Miarą kadru jest umieszczona w nim ludzka postać oraz jej proporcje w stosunku do otoczenia. Ogólny podział planów filmowych to dalekie, średnie i bliskie.

PLANY DALEKIE

  • Plan Totalny

    Jest to najszerszy z planów, który ukazuje przeważnie krajobrazy. W planie tym ludzka postać jest ledwo widocznym detalem obrazu. Plan ten wykorzystywany jest w celu zorientowania widza w miejscu, w którym odbywa się akcja.
  • Plan Ogólny

    To pełny obraz miejsca akcji, sylwetka ludzka jest zauważalna, dobrze widoczny jest plener lub dekoracje, służy zazwyczaj zarysowaniu związków postaci z otoczeniem oraz przekazaniu ogólnych informacji o miejscu akcji.
  • Plan Pełny

    Ten rodzaj planu jest wycinkiem z planu ogólnego. W kadrze mieści się cała sylwetka ludzka, widać część krajobrazu lub dekoracji.


PLANY ŚREDNIE

  • Plan amerykański

    Ukazuje on postać od wysokości kolan w górę. Podobno plan ten powstał w czasach pierwszych westernów w scenach pojedyków rewolwerowych. Kowboje kabury rewolwerów mieli przeważnie przymocowane na wysokości uda i chcą pokazać moment wyciągania rewolweru stosowano takie własnie kadrowanie. I zapewne stąd sama nazwa. Obecnie stosuję się go często w scenach dialogowych ukazując jednocześnie dwie rozmawiające osoby.

 

  • Plan średni

        Nazywany też jako półplan lub plan pasowy. Ten sposób kadrowania ukazuje postacie od pasa ponad głowę czyli jest trochę ciaśniejszy niż plan amerykański. Korzystając z tego rodzaju planu reżyser chce skupić naszą uwagę bardziej na mimice twarzy aktora niż na grze całej postaci. Podobnie jak plan amerykański wykorzystuje się go do scen dialogowych

plan średni


PLANY BLISKIE

  • Półzbliżenie

    Zwane też jest planem bliskim. Kadrowanie przedstawia zasadniczo popiersie postaci. Uwypukla emocje, mimikę, gestykulację. Tło w tym planie zaczyna odgrywać drugorzędną rolę. Realizując scenę kadr obejmuje najwyżej trzy osoby.
  • Zbliżenie

    Można spotkać sie również z nazwą "wielki plan". Kadr ukazuje twarz osoby z niewielkim obszarem tła. Stosowany jest wtedy, gdy mam zobaczyć na twarzy filmowanej osoby jej emocje oraz mimikę twarzy.
  • Duże zbliżenie

    Kolejny, ciaśniejszy plan filmowy. W tym kadrze całość twarzy lub obiektu wypełnia ekran. Tutaj już zwracaja naszą uwagę detale, szczególy mimiki jak np. mrugnięcie oka, łzy czy usmiech. Jak widać kadr rozpoczyna się bardzo często od przycietego podbródka, a na przyciętej głowie kończąc.
  • Detal

    "Włoski plan" -  obraz kadrowany wg tego planu pokazuje jakiś, niewielki fragment jakiejś całości np twarzy czy obiektu. W przypadku części twarzy staje się czytelna faktura skóry, dokładnie widać zmarszczki lub niedoskonałości makijażu. Pomimo takiego zblizenia możemy rozpoznać całość obiektu do którego detal należy.
  • Makrodetal

    Najbardziej mocne kadrowanie jakie można zobaczyć w filmach. Pokazuje obiekt w dużym zbliżeniu, który przeważnie nie jest częścią jakiejś całości, a pojedynczym elementem. Obraz obiektu wypełnia cały kadr i pozwala dostrzec szczegóły, które gołym okiem mogą byc niezauważalne.


A teraz od wielkiego filmu wróćmy na nasze podwórko. Czy te zasady kinematografi stosowane są w naszych produkcjach ? Biorąc pod uwagę to, że np. filmy ślubne są raczej reportażem, gdzie nie ma za bardzo czasu na reżyserowane sceny to zawsze staramy się przestrzegać zasad kadrowania oraz stosujemy poszczególne plany filmowe. A oto kilka przykładów - myślę, że Magda i Kamil się nie pogniewają :)

plan ogólny   plan pełny   plan amerykański
 | Plan ogólny    | Plan pełny    | Plan amerykański
polzbliżenie    zbliżenie    duże zbliżenie
 | Półzbliżenie    | Zbliżenie    | Duże zbliżenie
detal       detal 2
 | Detal        | Detal

 

Mam nadzieję, że po lekturze tego artykułu nie będziecie się juz dziwili dlaczego kamerzysta "przyciął" głowę Pannie Młodej :) 

 

Czytany 746 razy

Artykuły powiązane